Co zmieniło się w zasadach ocieplania dachów i ścian po zmianach przepisów w 2026 roku?

Rozporządzenie dotyczące warunków technicznych budynków z 2002 r. zostało oznaczone w oficjalnym rejestrze jako uchylone od 21 września 2026 r. Jednocześnie ustawa z 31 lipca 2026 r. wprowadziła mechanizm dalszego stosowania dotychczasowych przepisów. Dlatego opis aktualnej inwestycji wymaga uwzględnienia tego trybu.

Nie należy zakładać, że zmiana statusu rozporządzenia pozwala zrezygnować z projektu lub bezpiecznych rozwiązań. Trzeba ustalić podstawę właściwą dla rodzaju robót i dokumentacji. Dotyczy to także termomodernizacji. Projektant powinien wskazać, jakie wymagania przyjęto i jak ich spełnienie będzie wykazane w obliczeniach.

Wprowadzony do prawa budowlanego art. 102a przewiduje okres 18 miesięcy od 20 września 2026 r. Dla wskazanych w nim wniosków i zgłoszenia budowy projekt może opierać się na przepisach obowiązujących do 19 września 2026 r. Warunkiem jest złożenie właściwemu organowi oświadczenia inwestora o stosowaniu tych przepisów.

W takim przypadku odpowiednią podstawę zachowuje również projekt techniczny. Ustawa osobno opisuje prace niewymagające wskazanych formalności oraz utrzymywanie i użytkowanie budynków mieszkalnych. Zakres konkretnej sprawy warto potwierdzić przed zakupem materiału. Samo przeczytanie skróconego poradnika nie zastępuje ustalenia trybu inwestycji.

Dla przegród przy pomieszczeniach o temperaturze obliczeniowej co najmniej 16°C dotychczasowy limit Uc wynosi 0,20 W/(m²·K) dla ścian zewnętrznych. Dla dachów, stropodachów i stropów pod nieogrzewanym poddaszem wynosi 0,15 W/(m²·K). Wartości te należy łączyć z warunkami ich stosowania i właściwą podstawą projektu.

Dla innych temperatur lub rodzajów przegród wymagania są odmienne. Nie należy bez sprawdzenia przenosić wartości z domu na nieogrzewany garaż. W istniejącym budynku znaczenie ma też zakres planowanych prac. Wymiana samego pokrycia i kompleksowa przebudowa mogą wymagać innej oceny dokumentacji oraz rozwiązań.

U opisuje przepływ ciepła przez całą przegrodę. Zależy od materiałów, ich grubości i układu. Lambda dotyczy natomiast przewodności materiału. Dla jednorodnej warstwy opór cieplny wynosi grubość w metrach podzieloną przez lambdę. Dwa materiały tej samej grubości mogą dawać inny efekt.

Przykładowo 10 cm PIR o lambdzie 0,022 ma opór około 4,55 m²K/W. Taka sama grubość materiału o lambdzie 0,036 daje około 2,78 m²K/W. To dane samej warstwy, a nie U ściany lub dachu. Obliczenie końcowe musi uwzględnić pozostałe elementy i odpowiednie poprawki, w tym wpływ konstrukcji oraz mocowań.

Niska lambda pozwala ograniczyć grubość potrzebną do uzyskania określonego oporu cieplnego. Pomaga to przy attykach, progach i innych detalach z małym zapasem miejsca. Na dachu skośnym ciągłe ocieplenie nad krokwiami może ograniczyć wpływ mostków przez drewno. Warunkiem jest poprawne rozwiązanie całego układu.

PIR nie usuwa wymagań dotyczących wilgoci, ognia i nośności. Płyta z cienką okładziną nie jest samodzielnym pokryciem. Trzeba dobrać mocowania, warstwy szczelne i wykończenie. W niektórych zastosowaniach inne cechy wełny, EPS lub XPS będą ważniejsze niż ograniczenie grubości. Decyzję należy oprzeć na projekcie, nie na samej lambdzie.

Izolacyjność przegród to tylko część oceny energetycznej. Znaczenie mają także instalacje, wentylacja, szczelność i źródło energii. Dobrze ocieplony dach nie naprawi nieszczelnych połączeń przy oknach ani niewłaściwie działającej wentylacji. Z kolei wskaźniki odnoszące się do energii budynku nie są tym samym co U pojedynczej ściany.

Przy termomodernizacji warto ocenić kolejność prac. Ocieplenie dachu i ścian powinno łączyć się bez przerw, zwłaszcza przy okapie. Zmiana grubości może wymagać nowych parapetów, obróbek lub korekty rynien. Te elementy trzeba uwzględnić w budżecie, aby technicznie dobry materiał nie kończył się niedopracowanym detalem.

Poproś projektanta o wskazanie przyjętej podstawy prawnej, wymaganych parametrów i obliczonego układu warstw. Sprawdź, czy potrzebne jest oświadczenie związane z okresem przejściowym. Zachowaj datę oraz wersję dokumentacji. Przepisy i tryby mogą się zmieniać, dlatego przed późniejszą realizacją trzeba zweryfikować ich aktualność.

W zamówieniu podaj dokładny wyrób, lambdę, grubość i wymagane właściwości dodatkowe. Nie zastępuj materiału innym bez sprawdzenia wpływu na projekt. Po montażu kontroluj ciągłość izolacji i szczelność połączeń. O wyniku decyduje zgodność obliczeń, dokumentów oraz rzeczywiście wykonanej przegrody.