Jak przeliczyć grubość styropianu na PIR bez błędu?

Nie porównuj przy tym U samej płyty z U gotowego muru. Pierwsza wielkość może być podana z określonymi założeniami dotyczącymi oporów powierzchniowych, druga uwzględnia więcej warstw. W prostym przeliczeniu zamiany materiału najczytelniej pozostać przy R izolacji, a później policzyć całą przegrodę.

Załóżmy warstwę EPS o grubości 180 mm i lambdzie 0,036 W/(mK). Jej opór wynosi 0,18/0,036 = 5,00 m²K/W. Dla płyty PIR w okładzinie aluminiowej z deklarowaną lambdą 0,022 W/(mK) taki sam opór daje teoretycznie 0,11 m, czyli 110 mm. Rachunek dotyczy wskazanych parametrów obu materiałów.

Jeżeli wybrana linia nie oferuje grubości 110 mm, trzeba dobrać dostępny wariant i sprawdzić jego dane. Zaokrąglenie w dół zmniejszy opór, a w górę zmieni grubość detali. Różnicy nie należy ukrywać przez porównanie bardzo zaokrąglonych wartości. W zamówieniu liczy się rzeczywisty wyrób, który trafi na budowę.

Dla EPS o lambdzie 0,031 ta sama warstwa 180 mm ma już R około 5,81 m²K/W. Teoretyczny odpowiednik w PIR o lambdzie 0,022 wyniósłby około 128 mm. To pokazuje, dlaczego przelicznik należy liczyć ponownie po zmianie odmiany styropianu.

Wariant z aluminium nie jest automatycznie zamiennikiem izolacji w elewacji tynkowanej. Płyta przeznaczona pod ETICS może mieć inną lambdę. Przykładowy wariant 120 mm o wartości 0,026 W/(mK) daje R około 4,62 m²K/W. To mniej niż 5,00 przyjęte dla porównywanego EPS.

Jeżeli kolejna dostępna płyta pod tynk ma 140 mm i deklarowaną lambdę 0,025 W/(mK), jej opór wyniesie 5,60 m²K/W. Nie należy przypisywać obu grubościom jednej lambdy bez sprawdzenia dokumentacji. Widać też, dlaczego hasło „PIR zawsze jest o połowę cieńszy” nie jest poprawną regułą projektową.

Załóżmy, że pozostałe warstwy wraz z oporami powierzchniowymi mają łącznie R = 1,20 m²K/W. Po dodaniu izolacji o R = 5,00 wynik uproszczony wynosi U = 1/6,20, czyli około 0,161 W/(m²K). Taki sam opór samej izolacji da więc zbliżony wynik pola ściany przy zachowaniu pozostałych założeń.

Gotowa przegroda zawiera jeszcze mocowania, szczeliny i niejednorodności. Mostki przy oknach, stropie i cokole ocenia się oddzielnie. Przy zmianie z ocieplenia zewnętrznego na wewnętrzne nie wystarcza zachowanie tego samego R. Zmienia się rozkład temperatury w murze i warunki jego wysychania, dlatego potrzebna jest analiza wilgotności.

Mniejsza grubość może ułatwić wykonanie ościeża, zachowanie szerokości przejścia lub dopasowanie do krótkiego okapu. Warto policzyć konkretną korzyść. Przy ścianie wewnętrznie docieplanej na długości 5 m zmniejszenie całej zabudowy o 4 cm daje około 0,20 m² dodatkowej powierzchni podłogi. To geometria, nie ocena opłacalności.

Zysk na samej izolacji może się zmniejszyć po doliczeniu rusztu i osłony. Sprawdź też rodzaj krawędzi, wymagane mocowania oraz możliwość doprowadzenia materiału do ramy okiennej. Cieńsza płyta zamontowana z przerwami może działać gorzej niż grubszy, dobrze dopasowany układ. Detale powinny być częścią porównania od początku.

Przygotuj dwa zestawienia o tym samym zakresie. W każdym uwzględnij ilość kupowanego materiału, odpady, warstwy wykończenia, łączniki i robociznę. Zapisz również koszt dostosowania parapetów lub obróbek. Porównywanie ceny metra sześciennego EPS z ceną metra kwadratowego PIR bez przeliczenia grubości prowadzi do błędu.

Osobno oceń wymagania ogniowe, mechaniczne i wilgotnościowe. Równe R nie oznacza identycznych właściwości w tych obszarach. Dopiero warianty dopuszczone do planowanego zastosowania można porównać kosztowo. Ostateczna decyzja powinna wskazywać konkretną płytę, grubość i system, a nie sam ogólny przelicznik centymetrów.